Biznews

เสียงสะท้อนจาก “เกียรติสิน โฮลเซล” ว่าด้วยกรณีการ ‘งดแจก’ ถุงพลาสติก

‘ขอนแก่น’ ถือเป็นจังหวัดที่มีขนาดพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 6 ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และมีประชากรมากเป็นอันดับ 3 ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นจังหวัดศูนย์ปฏิบัติการของกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลาง และถือเป็นอีกหนึ่งจังหวัดที่มีดีกรีการแข่งขันในธุรกิจค้าปลีกดุเดือดไม่แพ้จังหวัดอื่น

“เกียรติสิน โฮลเซล” ค้าปลีกภูธรสายเลือดเมืองหมอแคนขนานแท้เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของการดิ้นสู้ฟัดจนสามารถอยู่รอดท่ามกลางสมรภูมิค้าปลีกอันเชี่ยวกรากที่หลั่งไหลเข้าสู่จังหวัดนี้  ปัจจุบันกุมบังเหียนโดยเจน 3  อย่าง ‘นริศร จรรยานิทัศน์’  หรือเฮียต้อม คนใจถึง พึ่งได้ หัวเรี่ยวหัวแรงคนสำคัญของเกียรติสิน โฮลเซล”รวมไปถึงบรรดาค้าปลีกภูธรรายอื่นๆ ที่เคยกอดคอเคียงบ่าเคียงไหล่ต้านทัพค้าปลีกจากเมืองกรุงมาแล้ว

นริศร จรรยานิทัศน์ บุตรชายคนสุดท้องของครอบครัวจรรยานิทัศน์ เข้ามาสานต่อธุรกิจครอบครัวที่รุ่นพ่อแม่และพี่สาวส่งมอบให้ หลังจากที่ตัดสินใจลาออกจากงานประจำอย่างวิศวกรโยธาเพื่อเข้ามารับไม้ต่อจากพี่สาว ตั้งแต่ปี 2537 จนถึงปัจจุบัน

ล่าสุด จากกรณีที่ภาครับขอความร่วมมือค้าปลีกทุกรายงดแจกถุงพลาสติกให้กับลูกค้า โดยหลังจากเกียรติสินโฮลเซล ได้เข้าร่วมประชุมกับ สคบ. ในฐานะตัวแทนผู้ค้าปลีกรายใหญ่จากภาคอีสาน มีเรื่องนโยบาย ‘งดแจกถุงพลาสติก’ มาแชร์ไว้อย่างน่าสนใจ ดังนี้

ว่าด้วยกรณีการ ‘งดแจก’ ถุงพลาสติก

หลังจากเข้าประชุมกับ สคบ. ในฐานะตัวแทนผู้ค้าปลีกรายใหญ่จากภาคอีสาน เรามีเรื่องนโยบาย ‘งดแจกถุงพลาสติก’ มาแชร์ค่ะ

ทั้งนี้ทั้งนั้น ในการเข้าร่วมประชุมในครั้งนี้ มีตัวแทนผู้ค้าปลีก retailer รายใหญ่จากทั่วประเทศทุกภูมิภาคเข้าร่วมประชุม ไม่ว่าจะเป็นห้างสรรพสินค้าชั้นนำ หรือร้านค้าปลีกค้าส่งขนาดใหญ่อย่างเช่นร้านเรา ซึ่งร้านเราอยู่ที่ขอนแก่น และใหญ่เป็นอันดับต้นๆ ของภาคอีสาน

พูดในมุมมองของเด็กจบใหม่ (BA of Social Science) ที่ไม่ได้มีความรู้ด้านการค้าขายอะไรนัก เราน่าจะเด็กที่สุดในที่ประชุมเลย ซึ่งผู้เข้าร่วมประชุมนอกจากร้านค้าทั้งหลายแล้ว ยังมีท่านประธาน สคบ. ตัวแทนกรมทรัพยากรณ์ และตัวแทนกรมอุตสาหกรรมเข้าร่วมหารือในการประชุมครั้งนี้ด้วย ปัญหาที่นำมาถกกันในครั้งนี้ เนื่องจากมีผู้บริโภคจำนวนไม่น้อยร้องเรียนเข้ามาว่า ‘นโยบาย’ การ ‘งดแจก’ ถุงพลาสติกนั้น เป็นการเอื้อนายทุนหรือไม่ แล้วเงินที่ได้จากการขายถุงผ้าหรือถุงกระดาษ reusable ไปตกอยู่ที่ใคร เราขออนุญาตเล่าในมุมมองของร้านค้าปลีกค้าส่งระดับชุมชนค่ะ

 

เริ่มแรก นโยบายการ ‘งดแจก’ ถุงพลาสติกนั้น ต้องเข้าใจกันก่อนว่ามันคือนโยบาย ยังมิได้เป็นกฏหมายแต่อย่างใด เพียงแต่ได้ความเห็นชอบจาก ครม. ในการทำแคมเปญนี้ เนื่องจากประเทศไทยมีปัญหาที่ปลายทางคือการกำจัดขยะ (ไม่ว่าจะเป็นทางบกหรือทางน้ำ) ทางรัฐบาลและหน่วยรัฐต่างๆ จึงได้ออกนโยบายนี้

คำว่า ‘งด’ แปลว่าไม่ ‘แจก’ คือการให้ฟรีแบบไม่เสียค่าใช้จ่าย เพราะฉนั้น ไม่ได้แปลว่า งด ‘ใช้’ ถุงพลาสติก แต่เป็นการให้ประชาชนจำนวนหนึ่งหันมาใช้ reusable bags เช่น ถุงผ้า ถุงกระดาษ หรือนำพลาสติกเก่ากลับมาใช้ใหม่ ซึ่งเป้าหมายของกรมทรัพฯ คือการที่ประชาชนใช้ของแบบ multiple use ในความทรงจำของเรา ทางกรมทรัพฯ ต้องการลดการใช้พลาสติกอยู่ 7 ชนิดด้วยกัน เช่น หลอด ฝาขวดน้ำ ซึ่ง หนึ่งในนั้นคือพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง (Single use) ซึ่งส่วนใหญ่เป็นพลาสติกถุงเล็ก

 

เราจึงตั้งคำถามในใจว่า แล้วการใช้ถุงพลาสติกเป็น ‘ถุงขยะ’ ถือเป็น Multiple use หรือไม่ ซึ่งร้านค้าส่วนใหญ่ที่ลดการใช้ถุงพลาสติกอยู่ในขนาดนี้ state ว่า พวกเขาไม่ได้เข้าร่วมนโยบายนี้เพื่อเอื้อนายทุนแต่อย่างใด บางบริษัทนำรายได้ทั้งหมดจากการขายถุงผ้าหรือถุงกระดาษไปบริจาคแด่ NGO หรือ Organization ต่างๆ เช่น การนำไปบริจาคเพื่อทำถุงเลือดกับทาง Red Cross เป็นต้น มีบางห้างสรรพสินค้ากล่าวว่า หากถุงผ้าเก่าที่ซื้อไปกับทางร้านขาดแล้ว สามารถนำมาแลกเป็นถุงผ้าใหม่ได้ โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ซึ่งเรามองว่าเป็นทางเลือกที่ดีและ win/win แต่เนื่องจากเราเป็นเพียงร้านค้าปลีกเล็กๆ ในชุมชน local ที่รัศมีของผู้บริโภคคือ 10-20 กิโลเมตร จึงมีปัญหา ดังนี้

– การนำถุงผ้า หรือภาชนะบรรจุสิ่งของทดแทน ไม่ได้เป็นนิสัยของคนไทย ซึ่งเป็นการเปลี่ยนพฤติกรรมครั้งใหญ่อย่างค่อนข้างหักดิบ

– ร้านค้าเราเป็นร้านค้าชุมชน ซึ่งผู้บริโภคส่วนใหญ่เป็นผู้ที่มีรายได้น้อยถึงปานกลาง และยิ่งรัฐบาลมีนโยบาย บัตรสวัสดิการรัฐฯ ทำให้ลูกค้ากลุ่มใหญ่เราคือกลุ่มนี้

– เราได้หาสิ่งของมาทดแทน คือ กล่องกระดาษ (ซึ่งในส่วนค้าส่ง เราได้ใช้มาตั้งแต่สมัย 20 ปีที่ก่อนแล้ว) แต่ลูกค้าบางท่านสัญจรมาด้วยรถมอร์เตอร์ไซต์ส่วนบุคคล พอรู้ว่าทางร้านไม่แจกถุงพลาสติกแล้ว จึงปฏิเสธการรับของทั้งหมด

เราแลเห็นว่าปัญหาในครั้งนี้คือทางต้นทางต้องขยายความหมายของคำว่า ‘งดแจก’ ว่าคืออะไรให้ชัดเจน ทางนายทุนต้องอธิบายเหตุผลของการงดแจก และเป้าหมายของการงดแจกถุงพลาสติกอย่างแน่ชัด เพื่อสร้างนิสัยใหม่ให้กับผู้บริโภคในประเทศไทย อาจจะใช้เวลา 3-5 ปี แต่ก็คุ้ม หากลดขยะปลายทางได้ และยังเป็น ‘นโยบาย’ ที่ต้องหารือกันต่อไป

 

Tags

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Close
%d bloggers like this: